معاون فرهنگي وارتباطات سازمان ميراث فرهنگي يزد گفت: اين بنا شامل حوض بند، مخزن يخ، گنبد روي مخزن و محوطه يخبند مي‌باشد.

محمدرضا شجاع افزود: حوض بند، محوطه‌اي مستطيل شكل،بزرگ و كم‌عمق در قسمت شمال اين ساختمان با عمق نيم متر است كه با سه ديواربلند درجهت‌هاي جنوبي، شرقي و غربي قرار گرفته و از ويژگي‌هاي اين بنا به شمار مي‌رود.

به گفته وي، مخزن يخ، گودال بيضي شكل بزرگي است كه در زمين، كنده شده و عمق آن حدود شش متر است.

وي اظهار داشت: گنبد روي مخزن نيز كه در بين ديوار جنوبي قرار دارد، بر روي مخزن قرار گرفته و كاربري اصلي آن، ذخيره و نگهداري يخ بوده است.

شجاع افزود: محوطه يخبند يخچال نيز حوضي گلي به‌مساحت ‪ ۸۰۰متر و عمق نيم متر است كه داراي ديوارهاي بلند به ضخامت دو متر و بلندي هشت متر مي‌باشد و با ‪ ۱۴طاق نما و ‪ ۱۶ستون، توجه هر انساني را به خود جلب مي‌كند.

به گفته وي، مصالح بكار رفته در مخزن يخچال از جنس خشت خام، قطر دهانه آن ‪ ۱۳متر با سطح قاعده ‪ ۳۰۰متر است و گنبد آن نيز با پنج متر ارتفاع بنا گرديده است.

وي افزود: اداره كل ميراث فرهنگي يزد پيش از اين، عمليات خاكبرداري ، جمع‌آوري زباله‌هاي محوطه، بازسازي و مرمت ديوار اصلي يخچال و استحكام‌بخشي ستون‌ها را انجام داده است.

معاون فرهنگي وارتباطات سازمان ميراث فرهنگي يزد اظهار داشت: ديوارهاي شرقي،غربي وجنوبي در زمستان سايه‌سردي در محوطه شمالي يخچال ايجاد مي‌كرده كه در شب‌هاي چله زمستان با انداختن آب قنات به حوض پهناور و كم عمق آن و تكرار اين كار در شب‌هاي متوالي، قطعات بزرگ يخ ساخته مي‌شده و پس از شكسته شدن، به مخزن يخ در زير گنبد يخچال منتقل مي‌شده است.

وي افزود: گنبد خشتي بزرگ، همانند فلاسك، يخ‌هاي انباشته را نگه مي‌داشته كه مورد استفاده كاروانيان و مردم قرار مي‌گرفته است.

شجاع گفت: اين اثر تاريخي كه در كنار چاپارخانه و كاروانسراي ميبد واقع شده و متعلق به دوران صفويه است در تاريخ ‪ ۱۵ديماه ‪ ۱۳۷۵به شماره ‪ ۱۸۲۶به ثبت آثار ملي رسيده است.

وي اظهار داشت: اين بنا مخروطي‌شكل است ، مصالح بكار رفته در آن از نوع خشت و گل مي‌باشد و ارتقاع آن بيش از ‪ ۲۵متر است.

ميبد كه در۶۰ كيلومتري شمال‌شهر يزد قراردارد، قدیمی ترین شهر استان يزد است.